Okiem subiekta...

... subiektywnie kilka słów o legijnej defensywie.

Gorycz wicemistrzostwa powoli osładzają rozważania o nowym sezonie, a zatem i poszukiwanie nowych nadziei. Zmiany w kadrze były już zapowiadane w trakcie toczących się rozgrywek, co chyba samo w sobie najszczęśliwsze nie było, ale w tej chwili „wietrzenie szatni” właśnie się dokonuje i ku temu jak zapowiedzi są realizowane, zda się jest odpowiedni czas i miejsce żeby podyskutować.

Wielu, w tym i obecny trener Legii, wychodzi z założenia, że podstawą sukcesu w piłce nożnej jest gra w obronie, stabilna, pewna defensywa stanowi fundament do kreowania ofensywnych poczynań. Zacznijmy zatem dywagacje od tej formacji. Z zastrzeżeniem, poniższy wywód z obiektywnym oglądem nie będzie miał wiele wspólnego, jest subiektywnym, jednostronnym, pojedynczym kibicowskim spojrzeniem, oczywiście na lichą swoją miarę ważącym argumenty, ale bez aspiracji dążenia do „obiektywnej prawdy” niepodważalnej i jedynej uprawnionej. Nie, jest zapisem spostrzeżeń, wrażeń i wniosków  najbardziej subiektywnym z subiektywnie możliwych. Czyli ‘sprzedać, zatrzymać, kupić nie kupić’ takim swoistym jokosusowym ‘okiem subiekta’.

W zakończonym sezonie, o ile wobec trenera, zespołu, wyniku czyli braku mistrzostwa jak i do stylu gry określanego jako marny nawet przez zwolenników wyższości efektywności nad efektownością, padło wiele zastrzeżeń, cierpkich i gorzkich uwag, to w skonkretyzowanej formie najmniej  dosadnych, negatywnych ocen przypadło chyba obrońcom. W Ekstraklasie Legia do spółki z Lechem straciła najmniej goli, co biorąc pod uwagę oczekiwania dziwić nie powinno, ale na uwagę zasługuje bilans w europejskich pucharach, który pomijając ostatni rewanżowy mecz z Ajaksem, winien wzbudzać uznanie i pozytywne skojarzenia, zwłaszcza że proste błędy w defensywie, determinujące wyniki stanowiły asumpt do rozważań o „pięcie Achillesa” w poprzednich zakończonych fiaskiem edycjach pucharowych. Przeobrażenie w grze obronnej, o ile nastąpiło, a uważam to za fakt, to największa zasługa Henninga Berga, byłego obrońcy, zatem czującego i rozumiejącego „w czym rzecz”, na dodatek wyedukowanego w Premier League pod kierunkiem SAF-a. Oklepana fraza do znudzenia przywoływana, ale zapewne miała ona wpływ na autorytet wikinga, gdy wprowadzał i narzucał swoje ‘normy’. Dzięki temu mógł określić i wyegzekwować  zasady poruszania się po boisku, zarówno indywidualnego w przypadających strefach działania  jak i w formacjach  w wzajemnej asekuracji. Warto zauważyć, że pomijając Lewczuka na środku i Guilherme na lewej flance, Norweg zmiany jakościowej w defensywie dokonał z zastanym składem personalnym, co tym bardziej zasługuje na uwagę. Bardziej kolektywna gra całej jedenastki po stracie piłki, przesuwanie się strefami w defensywie, wiedza indywidualna nabyta od sztabu szkoleniowego, co i jak należy czynić, co jest przynależne i wymagane od każdego z zawodników  do zneutralizowania atakującego rywala, to rzeczy które udało się chyba zaszczepić wikingowi i jego ludziom. Można się zastanawiać na ile taktyczny rygoryzm w defensywie wpływał na kreatywną improwizację w ofensywie, ale pomijając ten fakt, gra defensywna wygląda za Berga na lepiej uporządkowaną. Paradoksem może się objawić konstatacja, że indywidualny potencjał piłkarzy występujących w tej formacji wcale nie jest aż tak bardzo wysoki. On pozostał niezmienny, poprawie uległa organizacja gry, wzajemna narzucona współpraca pozwalająca efektywniej w asekuracji niwelować ewentualne błędy kolegów.

„Skoro jest tak dobrze, czemu jest tak źle?”. Czemu Lech w bezpośrednich konfrontacjach wykorzystał ewidentne błędy, a my nie potrafiliśmy ani ich się ustrzec, ani  im zapobiec? Dla Jagi, Lechii, Śląska jak się okazało też nie stanowiliśmy monolitu nie do przebicia. Wychodząc z założenia, że „piłka to gra błędów” i każda drużyna choćby najlepiej zespołowo zorganizowana będzie je indywidualnie popełniała, to trzeba jasno postawić kwestię, że to jednak „potencjał” miara umiejętności poszczególnych piłkarzy, będzie wpływała na „twardość monolitu”, jeżeli szukać jego poprawy to właśnie przez pryzmat wzrostu indywidualnego potencjału. Należy tylko określić w których elementach zmiana na plus jest pożądana i możliwa do spełnienia w finansowej perspektywie? Nie zawsze „chcieć znaczy móc” tym bardziej na piłkarskim rynku.

Wiosną wykrystalizowała się formacja podstawowych  obrońców: Broź - Lewczuk - Rzeźniczak - Brzyski, obecnie „wietrząc szatnię”, klub nie przedłużył kontraktu z Inakim Astizem oraz pozbył się Dossy Juniora z przyczyn ‘pozasportowych’ jak to określił Bogusław Leśnodorski. Z czwórki defensorów dwaj boczni, a szczególnie Brzytwa mistrzami odbioru piłki z pewnością nie są, a przecież to podstawowa funkcja obrońcy. Fakt, w Legii, która w lidze z reguły dominuje nad rywalem i stara się przede wszystkim rozgrywać piłkę, walory ofensywne piłkarzy ustawionych najniżej na flankach zdają się przeważać nad umiejętnościami gry w destrukcji, ale przy równorzędnym lub z wyższej półki przeciwniku taka sytuacja staje się już niepożądana. To wymusza grę asekuracyjną z piątką w defensywie w linii z wchodzącym między środkowych obrońców defensywnym pomocnikiem (Vrdoljakiem), oraz z współpracującymi ‘w pionie’ cofającymi się skrzydłowymi. Pod silnym naporem z uznanym rywalem Legia zmuszona jest do gry systemem 5-4-1.

Powstaje pytanie. Czy jesteśmy w stanie przeciwstawić się drużynie o dużych ofensywnych umiejętnościach, grając czwórką w linii z tyłu? Mimo wszystko chyba nie w tym składzie personalnym, Berg adekwatnie dobrał taktykę do pułapu możliwości piłkarzy. W jakim zakresie ten pułap jesteśmy w stanie podwyższyć?

Prawa strona w osobach Brozia i Bereszyńskiego wydaje się zabezpieczona, na piłkarza o wyższych od nich umiejętnościach Legii nie stać, tym bardziej gdy na innych pozycjach wydają się większe potrzeby, a Bartosz Bereszyński ciągle pozostaje piłkarzem jeszcze rozwojowym, mogącym zanotować progres. Zda się że wydajniejsze  może być inwestowanie szkoleniowe niż finansowe, przynajmniej nie można tego wykluczyć.

Na środku obrony Jakub Rzeźniczak zanotował jeden z lepszych swoich sezonów w Legii, nie jest pozbawiona podstaw teza, że zasłużył na miano jej najlepszego piłkarza, ale... ale choćby w oczach selekcjonera reprezentacji przegrywa rywalizację z Michałem Pazdanem i choć nie zgodzę się z pomijaniem Rzeźnika w narodowej kadrze to taki wybór Nawałki do jedenastki jako partnera dla drugiego środkowego obrońcy respektuję. Z tym że obaj są na zbliżonym poziomie, również ich piłkarska charakterystyka jest podobna, są aktywnymi, mobilnymi, zaciętymi i nieustępliwymi obrońcami (o niezbyt imponujących warunkach fizycznych). Obu można wkręcić w murawę, słabości Rzeźnika znamy, jak „Piranię” można w polu karnym wziąć sobie na plecy pokazał Orlando Sa. Zatem czy zastąpienie Rzeźnika Pazdkiem ewidentnie wzmocni siłę defensywy Legii, to bardzo problematyczna, żeby nie powiedzieć wątpliwa teza. Czy mogą wspólnie stworzyć duet obrońców? Zapewne, weźmy jednak pod uwagę, że wówczas na środku formacji mamy raczej „kieszonkowy” duet, bardzo energetyczny, bardzo waleczny, agresywny w odbiorze, ale warunkami fizycznymi, wzrostem raczej na kolana nie rzucający. I Rzeźnik i Pazdan mogą się doskonale komponować  w tandemie z obrońcami postury Glika, Szukały, to na poziomie repry, lub Dossy Juniora, to na kanwie  legijnego centrum, ale czy razem stworzą optymalną parę? Drugie pytanie, czy Igor Lewczuk jako drugi ‘komponujący’ się do pary, silny, wysoki zabezpieczający przewagę w powietrzu w polu karnym to godny następca... Dossy Juniora? Bo tak to chyba należy rozważać?

W tym miejscu dygresja, jeżeli portugalski reprezentant Cypru w tureckim Konyasporze w nadchodzącym sezonie rozegra 30 spotkań nie doznając poważnej kontuzji mięśniowej, to osobiście, subiektywnie, wówczas nie zrozumiem pozbycia się go ze składu Legii lekką ręką. „Pozasportowe” przyczyny to ciekawy przyczynek do piłkarskich losów, można zostawić je na boku, o ile ‘następcy’ okażą się równi lub lepsi od Portugalczyka, czy sprosta takiemu zadaniu Lewczuk?

Przyznaję szczerze, wolałbym szczególnie w pucharowej rywalizacji posiadać Dossę Juniora aniżeli byłego piłkarza Zawiszy Bydgoszcz, aczkolwiek perypetii pana Igora do końca nie pojmuję. Ściągnęliśmy go ‘na zamówienie’, dostał rundę na adaptację, na zimowych obozach i sparingach zbierał pochlebne recenzje, żeby następnie siadać na ławce rezerwowych kosztem Astiza będącego na wylocie z klubu z kończącym się kontraktem!? Jeżeli Lewczuk był sprowadzany jako „uzupełnienie” klubowej kadry, to mamy jasną wykładnię jakim zaufaniem Berg darzy Makowskiego z Wieteską, woli na „tu i teraz” choćby i na ławce rezerwowych doświadczonego ligowego wyjadacza, aniżeli nieopierzone koguty, nawet gdy chodzi o  pozycje 4-5 w hierarchii środkowych obrońców. Jeżeli Lewczuk był rozpatrywany jako „wzmocnienie” to jego ‘wiosenna rywalizacja’ z Astizem tym bardziej dziwi.

Na 18 ligowych wiosennych kolejek Hiszpan zagrał w 10 spotkaniach, oprócz tego zaliczył ćwierćfinał i finał pucharu Polski, w zasadzie miejsce w jedenastce stracił ostatecznie w meczu z Kolejorzem w Warszawie w rundzie finałowej. Trudno się oprzeć wrażeniu, ze pierwszym wyborem Berga, zawodnikiem do którego miał większe zaufanie niż do Lewczuka był Inaki Astiz. Gdyby nie krytyczna porażka z Lechem być może duet Rzeźniczak - Astiz byłby podstawowym do końca rundy, a pan Igor pozostał jedynie „pierwszym rezerwowym”. W takich okolicznościach stawiam sobie pytanie, kim w zasadzie jest piłkarz Lewczuk dla trenera Berga? Wzmocnieniem formacji obronnej, czy uzupełnieniem, kołem ratunkowym rzucanym, gdy inni znaleźli się za burtą?

Jeżeli tym drugim, to poszukiwania wzmocnienia centrum defensywy stają się oczywistą oczywistością, pożądanym priorytetem dla Norwega, zatem i dla komitetu transferowego. Czemu jednak uzupełniamy kadrę trzydziestolatkami  (Lewczuk), do których przekonania pełnego się nie posiada, przy tym  własnych wychowanków pozbawiając szansy zaistnienia nawet na ławce rezerwowych i jak w takim razie traktować doniesienia o zainteresowaniu Michałem Helikiem (rocznik 1995)? Czy nie jest to swoiste votum nieufności wyrażone wobec Rafała Makowskiego (rocznik 1996) i Mateusza Wieteski (rocznik 1997)? Większe nadzieje na zaistnienie w seniorskiej piłce pokładamy w zawodniku Ruchu Chorzów aniżeli we własnych wychowankach? Faktycznie według klubowych legijnych fachowców, aż tak bardzo ich przewyższa, że zasługuje na zainwestowanie pieniędzy w sprowadzenie do Warszawy a następnie ogrywanie w pierwszej drużynie kosztem adeptów Akademii? Jeżeli tak to Helika uznaje się za piłkarza ‘wiodącego’ przewyższającego umiejętnościami  nie tylko wzmiankowanych: Makowskiego, Wieteskę, Lewczuka, ale i Dossę Juniora, bo jeśli mamy szukać wzmocnienia legijnej defensywy to właśnie jak już zostało nadmienione zakontraktowaniem piłkarza  o potencjale większym od Portugalczyka z cypryjskim paszportem!?

Powróćmy jeszcze do Michała Pazdana, zgodnie z mediami  poważnie rozpatrywanego jako wzmocnienie defensywy. Wątpliwości odnośnie tożsamej futbolowej charakterystyki z Rzeźnikiem już zostały wyrażone. We dwóch przypominają dwa agresywne, nieustraszone rosomaki, które albo wszystkich przepędzą z pola karnego, albo w tę szesnastkę zostaną wdeptane. Nie dziwię się że wikingowi przypadł do gustu styl gry „Golloba”.

Dla jarla Berga nieustraszony wojownik Pazdek ma też zaletę nie do przecenienia. Ustawiony na pozycji  defensywnego pomocnika może spełniać taką samą funkcję co Ivica Vrdoljak, czyli w momencie naporu przeciwnika zda się skutecznie będzie potrafił wejść pomiędzy obrońców. Istotna kwestia biorąc pod uwagę i problemy z kontuzjami Chorwata i możliwość jego ewentualnego wyjazdu za Wielki Mur. W obu takich przypadkach piłkarz Jagi byłby nieoceniony, bo ani Jodła, ani Furmi, ani tym bardziej Kali - Kalinkowski do takiej funkcji aspirować raczej nie mogą.

Mnie nurtuje jeszcze jedna myśl, na podstawie takiego cytatu i to zarówno w perspektywie Legii jak i reprezentacji narodowej:

Polsatsport: Na środku defensywy wolisz grać pół prawego czy pół lewego?
Michał Pazdan: Pół lewego. To moja pozycja. I choć jestem prawonożny, to... stałem się też lewonożny.
Polsatsport: Nie zastanawiasz się czasami, którą nogą kopnąć piłkę i czy nie lepiej prawą?
Michał Pazdan: Wcale! Wręcz wydaje mi się, że z trzy czwarte albo przynajmniej dwie trzecie zagrań mam lewą nogą. Gdy byłem młody, to starsi zawodnicy woleli pozycję z prawej strony na środku defensywy. Musiałem się dostosować. Teraz to przynosi owoce. Cały czas doskonaliłem lewą nogę i dziś naprawdę nie mam żadnych wahań, aby zagrywać nią piłkę w gorących momentach.
(Polsatsport)

Mhm, skoro lewa noga kłopotów mu nie sprawia, to dlaczego ma grać tylko półlewego, skoro ogromne zapotrzebowanie może być na pełno-lewego obrońcę. Takiego który przede wszystkim będzie wydajny w destrukcji i  z tego w pierwszym rzędzie będzie rozliczany czy to w spotkaniach repry z Niemcami, Szkotami, czy też ewentualnie w bojach Legii w europejskich pucharach!? Jest tylko we mnie obawa, że taka myśl samemu Michałowi mogłaby nie przypaść do gustu, jak wspominał chciałby się już ustatkować na jednej pozycji, najlepiej środkowego obrońcy. No ale...

Angaż Pazdka nie jest przesądzony, podobnie jak skaperowanie Vrdoljaka przez Chińczyków, być może pierwszego nie pozyskamy, a drugiego jednak nie stracimy i tu słówko w obronie kapitana Legii. Mocno się Ivicy dostało od dziennikarzy i kibiców za prezentowaną formę wiosną, wielu z klubu z chęcią by się już go pozbyło, natomiast do tych wszystkich mam pytanko, pod warunkiem że Ivica jest zdrowy, to w obecnej kadrze jest piłkarz z lepszym odbiorem piłeczki, który się lepiej ustawia, przewiduje rozwój wydarzeń na boisku i wyłuskuje futbolówkę z gąszczu nóg? Wiem, że IV potrafi zirytować na maksa holowaniem piłki, wchodzeniem w niepotrzebne dryblingi, co powoduje straty opłakane w skutkach, ale... zdrowego Vrdoljaka, by mi było szkoda, choćby i ustawionego na „stare lata” właśnie na środku defensywy. Szukamy piłkarza do zakontraktowania na taką pozycję, a być może takiego mamy tylko że... musi być w pełni zdrowy, wyleczony i nie da się skusić Chińczykom. W pomocy dajmy się wykazać Furmanowi, a w obronie zweryfikujmy Ivicę jako jednego z czterech a nie pięciu ustawionych w linii. To alternatywa gdyby z prób transferowych wyszły nici, czyli zero. Być może „nie ma tego złego (czytaj - braku transferu) co na dobre nie wyjdzie" (czytaj – Ivica ustawiony jako jeden z pary środkowych defensorów)!?

Po lewej stronie sytuacja jasna, czyli najbardziej ciemna. Ranking Henninga Berga jest prosty, na pierwszym miejscu znajduje się Tomasz Brzyski, na drugim jako jego zmiennik Guilherme. Według mnie obaj perspektyw w Legii na tej pozycji nie mają, Brzytwie czasu się nie cofnie, a i jako młodzieniaszek grą w destrukcji nie imponował, natomiast największym atutem Gui jest ofensywna gra „1 na 1”, umiejętność wygrywania indywidualnych pojedynków. Gdy piastuje bardziej odpowiedzialną funkcję w defensywie z tego atrybutu nie korzysta, ryzyka nie podejmuje, tym samym traci największy swój walor.

Przestałem już wierzyć, że głuchy, uparty wiking usłyszy moje kibicowskie wołanie, że w Legii mamy najlepszego obecnie lewego obrońcę w Polsce i jest nim Łukasz Broź! Trudno, ostatnie tylko zastrzeżenie w tej kwestii, nie weryfikując Brozia na lewej flance, trudno liczyć na progres Bereszyńskiego po prawej stronie, to co osiągnie to odciski na tyłku z ławki rezerwowych, sporadyczne rotacje tego nie zmienią. Przez brak weryfikacji, tracimy potencjalnego niezłego lewego defensora i stopujemy rozwojowego, młodego prawego. Trudno, ‘bogatemu wszystko wolno’ lepiej lekką rączką wydawać kasę na sprowadzenie nowego piłkarza. Jestem bardzo ciekaw czy uda się sztuka zakontraktowania kogoś o wyższym potencjale niż Maciej Sadlok?

Reasumując, po prawej spokój, po lewej wobec zatyczek w trenerskich uszach, pilna potrzeba sprowadzenia piłkarza który będzie stanowił ewidentne wzmocnienie formacji, natomiast na środku? Jeżeli  Lewczukowi się nie dowierza, losy Vrdoljaka są podwójnie niepewne, od Makowskiego i Wieteski wyżej ceni się Helika, ale całej trójce do poziomu Dossy Juniora chyba jeszcze nieco brakuje, to być może rozwiązaniem skomplikowanej sytuacji okaże się faktycznie...  „para rosomaków”!?