Czy mniej znaczy lepiej?

Bez spodziewanego przeze mnie szumu przeszła niedawno dość znacząca zmiana w przepisach ograniczająca ilość piłkarzy z poza UE w naszych ligach. Sam pomysł blokowania takich wynalazków jak brazylijska Pogoń prezesa Ptaka jest ja najbardziej ok, ale nie sądzę, by blokując występy osób spoza UE naprawdę dawało się impuls do rozwoju naszej rodzimej piłki.

Wśród prezesów klubów piłkarskich panuje przekonanie, iż dużo łatwiej jest kupić i utrzymać "obcego" niż Polaka. Wspomniana już Pogoń Ptaka, niedawne testy Widzewa, czy w końcu Wisła Maaskanta pokazują, że problem zbyt dużej liczby obcokrajowców jest jak najbardziej realny. Nawet na naszym Legiinym podwórku liczne dyskusje na temat przydatności IV w drużynie mającej do dyspozycji Łukasika i Furmana potwierdzają kontrowersyjność zatrudniania obcokrajowców jako tych, którzy z założenia mają poprawić jakość ligi. Dlatego właśnie logiczna jest prosta idea przyświecająca twórcom tej zmiany: ograniczyć zajmowanie przez obcokrajowców miejsc młodym zdolnym Polakom, dając im tym samym szansę pokazania swoich umiejętności i możliwość dalszego rozwoju. Równocześnie możemy spodziewać się, iż kluby kilkakrotnie przemyślą zasadność zatrudnienia kolejnych Sulerów, czy Antonoviców, gdyż teraz będą oni musieli nie tylko być konkurencją dla piłkarzy na swojej pozycji, ale również dawać więcej jakości niż pozostali obcokrajowcy w klubie, nawet gdy ci występują na innych pozycjach. Taki system pozwala wierzyć, iż faktycznie klasa obcokrajowców sprowadzanych do Polski poprawi się (a przynajmniej nie będzie spadać), ale czy pociągnie to za sobą jakość naszej rodzimej piłki?

W dużej mierze będzie to wynikać z dalszych działań jakie podejmie PZPN, jednak biorąc pod uwagę, że to właśnie ten ruch jest pierwszy, w tym temacie jestem pesymistą.

Oczywiście, w świecie ideałów moje wątpliwości są bezzasadne, ale rzeczywistość zbyt często odbiega od idealnych założeń Nie wierzę, by ułatwianie gry młodym zawodnikom było dla nich impulsem do dalszego rozwoju. Jak mawia mój znajomy "każdy zdrowy organizm przed pracą się broni" i nawet trener Urban na jednej z pomeczowych konferencji narzekał na zbytnie marnowanie sił w przekonująco wygranym spotkaniu. Takie zachowanie jest logiczne i nawet ewolucyjnie sensowne. Jak więc nakłonić młodego gracza do wzmożonego wysiłku, skoro ogranicza mu się konkurencję? Już teraz tych bodźców jest za mało, a my je jeszcze ograniczamy. Oczywiście możemy wierzyć, że chęć awansu do wyższych lig/lepszych klubów sprawi, że polscy piłkarze będą błyszczeć, ale od razu nasuwa się pytanie czemu ci, którzy grają obecnie jednak nie błyszczą i nie awansują? Naumyślnie wystawiani są ci słabi, by dać pretekst do sprowadzenia jakiegoś Brazylijczyka, albo Nigerczyka?

Stara prawda mówi "jeśli nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o pieniądze". Tak jest też w tej sytuacji, co potwierdzają słowa prezesa III-cio ligowego zespołu LZS Piotrówka, pana Strychacza: "Zawodnicy są bardzo zmotywowani, bo traktują nasz rynek piłkarski jak szansę na wybicie się. Tymczasem nasi młodzi piłkarze dwa razy prosto kopną piłkę i od razu stawiają wysokie wymagania finansowe. Małych klubów na to nie stać". Jest to o tyle wiarygodna wypowiedź, że skoro jakiś Brazylijczyk decyduje się przemierzyć pół świata żeby grać w jakimś Piotrówku to można wierzyć, że faktycznie chce być piłkarzem i jest w stanie wiele dla tego poświęcić. Tymczasem Polacy, którzy wszystko mają podane na tacy, stają się bardzo roszczeniowi. Niedawna sytuacja w Łomży, gdzie drużyna amatorska (!) protestowała w sprawie zaległości finansowych jest tego doskonałym przykładem. Oczywiście sami prezesi też nie są bez winy. Mity o obniżającym się poziomie (ciekawy wywiad w tym temacie tutaj) powstrzymują ich od ryzyka nieosiągnięcia swoich celów na dany sezon (od czego często zależy dalsza ich egzystencja).

Jeszcze ciekawiej jest w wyższych ligach (w tym TME), gdzie wspierani głodnymi nowych gwiazd mediami, prezesi często próbują sztucznego windowania wartości zawodników celem własnego zarobku, lub przynajmniej niedopuszczeniem do wzmocnienia się rywali. Nie dziwi więc, że w takich warunkach przykładowy prezes Legii/Lecha/Wisły woli zapłacić milion za względnie sprawdzonego obcokrajowca (który może jeszcze zostać wzorem dla własnej młodzieży), niż za kompletnie niepewnego młodzika z np. Widzewa, z ego wyższym od Pałacu Kultury.

Tutaj dochodzimy do trzeciego problemu polskich lig - brak miejscowych liderów i wzorów, które można podpatrywać. Polskim ligom brakuje osób które będą ciągnąć do góry cały zespół. Każdy zawodnik, który wystaje ponad poziom naszej ekstraklasy jest natychmiast wyrzucany dalej, zaś kluby kombinują jak załatać stratę. Co gorsza, w przeważającej większości wypadków okazuje się, że nasza nieukształtowana w pełni młodzież, która spowodowała taką obniżkę lotów rodzimej drużyny, okazuje się zbyt słaba by dać sobie radę w lepszych ligach. Staje w rozwoju siedząc na ławkach "wspaniałych zachodnich klubów", my zaś dalej babrzemy się w śród tych którymi nikt się nie interesuje. Jaki jest tego efekt dokładnie widzimy, gdy najlepsze drużyn w Polsce stają w szranki z (w naszym mniemaniu słabszymi) drużynami Europy. Do tej pory kluby próbowały ratować się przed takim spadkiem poziomu właśnie poprzez szukanie gasnących gwiazd a'la Ljuboja, czy emerytów z nadwagą a'la Andradina. Dzięki swoim felerom nie są oni tak cenni dla innych rynków, a u nas mogą wnieść jeśli nie dodatkową jakość, to przynajmniej nowe wzorce, czy właśnie dodatkową konkurencję. To właśnie dla nich pozostało to okienko 3 graczy którzy jednak mogą wystąpić, ale czy jest ono wystarczające? Czy sprawiedliwym jest fakt, że mając więcej dobrych nieeuropejczyków musimy z części z nich rezygnować na rzecz słabszych Polaków? Uważam, że niczym żul z pod sklepu twierdzący, że "tanie wino jest dobre, bo jest tanie i dobre" zakładamy, że mamy świetnych piłkarzy, ale zwalniamy ich z obowiązku ciężkiej pracy i udowodnienia swojej wartości.

Czy mam rację pokaże czas. Mam nadzieję, że nie. Tymczasem pozostanę przy opinii, że większym problemem jest utrzymanie tych co jednak potrafią przełamać tą naszą ligową szarzyznę dłużej niż pół sezonu. W niższych zdaje mi się ciekawszym pomysł wprowadzenie limitów wynagrodzenia dla piłkarzy niższych lig, a nawet zakazu płacenia piłkarzom-amatorom. Nawet jeśli faktycznie efektem byłoby obniżenie poziomu najniższych szczebli rozgrywek piłkarskich, to równocześnie zredukowałoby koszty prowadzenia klubów, pośrednio uniemożliwiło zatrudnianie obcokrajowców (nie mogliby się utrzymać jedynie grając w piłkę) i pokazało kto naprawdę ma do tego serce i chce się w tym rozwijać.