Legia, Lech i... duopol?

Radosna dla nas runda wiosenna Ekstraklasy potoczyła się wedle scenariusza, w którym główne role przypadły do odegrania Legii i Lechowi, reszta stawki musiała natomiast ograniczyć się jedynie do statystowania w rywalizacji o tytuł mistrzowski. W tej sytuacji szybko pojawiło się pytanie czy wyraźna dominacja dwóch ekip oznacza początek trwałego warszawsko-poznańskiego duopolu.

Sprawa jest o tyle poważna, że w niestabilnych polskich warunkach duopol może być niebezpieczny także dla tych zespołów, które go tworzą. Jak sama nazwa wskazuje, w tego rodzaju przypadku mamy do czynienia z dominacją dwóch zespołów, tymczasem tak się przecież składa, że w sporcie zwycięzca może być tylko jeden. Zwłaszcza w przypadku Ekstraklasy różnica między pozycją pierwszą a drugą jest zasadnicza, ponieważ triumfator Ekstraklasy, i tylko on, otrzymuje szansę skorzystania z wąziutkiej gardzieli prowadzącej do Ligi Mistrzów, gdzie czekają prawdziwe pieniądze i rzeczywisty splendor. Świadomość namacalnej bliskości wymarzonego celu, niecierpliwość, frustracja oraz ambicja przegranych mogą doprowadzić do niekontrolowanego wyścigu zbrojeń, w warunkach którego łatwo o utratę zdrowego rozsądku i popełnienie nieodwracalnych błędów w zarządzaniu klubem i budowie drużyny. 

Wypada mieć nadzieję, że u steru przy Łazienkowskiej i przy Bułgarskiej znajdują się ludzie, którzy wiedzą czym jest odpowiedzialność i nie pchną swoich klubów w stronę problemów, które dotknęły Rapid Bukareszt czy CSKA Sofia, wiele wskazuje bowiem na to, że ucieczki przed dominacją Legii i Lecha, przynajmniej w najbliższym czasie, nie ma. Nie mówimy tu o przejściowej zmianie układu sił w Ekstraklasie, o wybryku jednego sezonu, jednej rundy, dowodów wskazujących na coraz bardziej prawdopodobny duopol w polskiej lidze, jest kilka.

Po pierwsze obecny stan posiadania, wyznaczający pozycję startową przed kolejnymi sezonami. Rozstrzygnięcia na koniec minionych rozgrywek nie były dziełem przypadku, przewaga kadrowa Legii i Lecha nad resztą stawki jest w tym momencie przynajmniej tak duża, jak duża była przewaga punktowa po ostatniej kolejce sezonu. Trenerzy pozostałych drużyn mają dalece mniejsze pole manewru, dostrzega to na przykład szkoleniowiec Śląska Stanislav Levy, co samo w sobie oczywiście nie oznacza jeszcze, że nie uda im się zbudować zespołów groźnych dla Legii i Lecha, jednak w dłuższej perspektywie (a perspektywa sezonu 2013/14 jest wyjątkowo długa), będzie to zadanie szalenie trudne.

Po drugie Legia i Lech biją w tym momencie konkurencję jakością wprowadzanej do pierwszej drużyny młodzieży. Pozwala to na zachowanie ciągłości w budowie zespołu i w pewien sposób ogranicza ryzyko wystąpienia efektu, jaki mogliśmy zaobserwować w Krakowie, gdzie po upadku koncepcji Valcxa i Maaskanta, pozostała praktycznie spalona ziemia, na niej zaledwie niedobitki prezentujące jednocześnie niezłe piłkarskie umiejętności i chęć do ich regularnego demonstrowania. Wisła z hegemona kolekcjonującego mistrzowskie trofea niepokojąco szybko zmieniła się w zespół, którego raczej nie uważa się za poważnego kandydata do czołowych lokat w lidze w zbliżających się rozgrywkach. Zmiana stanu rzeczy wywołanego przez nieroztropną, krótkowzroczną politykę transferową wymagałaby w tym momencie kolejnego już głębokiego sięgnięcia do kieszeni przez Bogusława Cupiała, na co się jednak póki co nie zanosi.

Po trzecie Legia i Lech najlepiej wykorzystują efekt nowych stadionów. Może zaryzykować twierdzenie, że nowe obiekty stały się dla tych klubów rzeczywistym dobrodziejstwem, nie tylko bezpośrednio, pod względem zwiększenia frekwencji, ale też pośrednio, pod względem przyczynienia się do budowy marki atrakcyjnej dla reklamodawców i stopniowego podnoszenia klubowego przychodu oraz dywersyfikacji jego struktury, w przypadku wielu innych klubów opartej niemal wyłącznie na pieniądzach otrzymywanych od stacji Canal+. Legia i Lech podnoszą swoje budżety w sposób, który wyróżnia te ekipy na tle większości klubów Ekstraklasy, a zwiększony potencjał finansowy pozwala na transfery, w realizacji których Legia i Lech podążają co prawda zdecydowanie odmiennymi ścieżkami, jednak dzięki którym w obu klubach istnieje wspólny mianownik w postaci względnego komfortu przy wybierania kandydatów do gry na określonym poziomie, bez uciekania się do tak zwanej 'łapanki'.

Czy ktoś może rozbić duopol Legii i Lecha? W perspektywie sezonu, nie wspominając o pojedynczych meczach, jest to oczywiście możliwe. Przewaga rzeczonego duetu, jakkolwiek wyraźna, nie wyklucza zaskakujących rozstrzygnięć, nie gwarantuje nikomu sukcesu przed pierwszym gwizdkiem sędziego. W dłuższej perspektywie natomiast, przy zachowaniu obecnych zmiennych, rozbicie duopolu niejako z zewnątrz będzie piekielnie trudne - bądź to czasochłonne, bądź nadzwyczaj kosztowne. Do osiągnięcia finansowej niezależności, kadrowej i organizacyjnej stabilizacji gwarantującej ciągłą walkę o mistrzostwo Polski, ogromną większość drużyn Ekstraklasy dzieli obecnie po prostu znacznie dłuższa droga niż Legię i Lecha.

Nieco bardziej prawdopodobne, niestety, wydaje się rozbicie warszawsko-poznańskiego duopolu od wewnątrz, na skutek popełnienia grubego błędu w prowadzeniu jednego z klubów mających obecnie wszystkie atuty ku temu, by na dobre przejąć pałeczkę od Wisły i w trwającej właśnie dekadzie bezdyskusyjnie nadawać ton polskiej piłce klubowej.

Oby tak nie stało, a proces równania, choćby powolnego, następował jednak w górę, a nie  w dół.