Łzy na deszczu

Widziałem rzeczy, którym wy, ludzie, nie dalibyście wiary. Płonące okręty przy ramieniu Oriona. Patrzyłem na promienie kosmiczne błyszczące w mroku przy Wrotach Tannhäusera. Te wszystkie... chwile... zaginą w czasie, niczym... łzy na deszczu.

- Roy Batty, "Łowca Androidów"

Nie jestem wprawdzie replikantem z czteroletnim okresem funkcjonowania, ale swoje stadionowe życie postrzegam podobnie jak cytowany wyżej, odgrywany mistrzowsko przez Rutgera Hauera, bohater wybitnego filmu Ridleya Scotta: jako serię kolekcjonowanych przeze mnie chwil - wyjątkowych doświadczeń, które siłą rzeczy znikną wraz ze mną, bo każdy z nas ma swoją wyjątkową perspektywę postrzegania otaczającej go rzeczywistości. Wczoraj moje "zbiory" zasiliło kolejne wydarzenie o wysokim poziomie ważności. Wraz z kilkunastoma tysiącami innych szczęśliwców miałem możliwość obserwować, jak Marek Saganowski strzela swoją setną bramkę w polskiej najwyższej klasie rozgrywkowej. "Sagan" stał się tym samym pierwszym prawdziwie "moim" członkiem "Klubu 100".

Wśród niespełna 30 zawodników, którzy przynajmniej 100 razu pokonywali bramkarzy w Ekstraklasie, znajdują się oczywiście tacy, których gole miałem okazje oglądać - ba, niektóre z nich nawet oklaskiwać. Trudno mi jednak za w pełni "swojego" uznać zbierającego trafienia w siedmiu różnych klubach (częściowo przed początkiem mojej kibicowskiej aktywności) Jerzego Podbrożnego czy gwiazdora Ruchu i legijny niewypał, Mariusza Śrutwę. Niewątpliwą legendą jest dla mnie pan Lucjan Brychczy, ale z powodów demograficznych jego trafienia mogłem podziwiać już tylko i wyłącznie w gierkach treningowych. Pozostaje Saganowski, którego cała kariera przypadła na mój okres "stadionowy" i który ponad połowę swoich trafień zanotował w koszulce z "eLką" na piersi. Z okazji jego wczorajszego dokonania pozwolę sobie przytoczyć kilka myśli związanych z wyimkami kariery tego wybitnego zawodnika.

Gole 1-12: ŁKS I

O istnieniu "Sagana"dowiedziałem się w jego 5. ekstraklasowym meczu, kiedy w doliczonym czasie gry zastępował w barwach Łódzkiego Klubu Sportowego wypożyczonego z Legii Marcina Mięciela. Mięciel strzelił w tym meczu dwa gole, a ŁKS wygrywał właśnie z wielką, ligomistrzową Legią 2:1. 30 sierpnia 1995 roku nie darzyłem zbyt gorącymi uczuciami żadnego z łodzian, a co dopiero świeżo poznanego z relacji w Studiu S-13, kradnącego cenne sekundy 16-latka... Gdy 14 października tego samego roku strzelał swoje pierwsze ligowe bramki, ja żyłem Legią masakrującą w Tarnobrzegu Siarkę 7:2 oraz zbliżającym się trzecim meczem fazy grupowej Ligi Mistrzów z Blackburn Rovers. Potem Saganowski wyjechał robić karierę na zachodzie - najpierw w Feyenoordzie Rotterdam, a potem w Hamburgerze SV, ale nie poszło mu zbyt dobrze i po nieco ponad roku wrócił do Łodzi.

Gole 12-30: ŁKS II

W tym okresie bardziej interesowały mnie losy Legii walczącej o powrót na ligowy tron mimo utraty prawie całego podstawowego składu, który odszedł wraz z ówczesnym "dobrodziejem", Januszem Romanowskim. ŁKS, do którego wrócił Saganowski, był już innym klubem - rywalizował z Legią o ligowy prymat. Jak się miało później okazać, rywalizował skutecznie. Jak się miało okazać jeszcze później, skuteczność tę zawdzięczał nie tylko piłkarzom, ale i działaczom, którzy kupili hurtowo cały sezon od rządzącej wtedy polską piłką sędziowskiej mafii. Z tego okresu najbardziej w pamięć nie zapadły mi gole "Sagana", ale jego występ w zakończonym 1:1 meczu przy Łazienkowskiej z 2 listopada 1997 roku. Spotkanie to oglądałem w telewizji na... zakodowanym Canal+ (jeśli odpowiednio przekrzywiło się głowę i przymknęło oko, można było dostrzec zarys akcji, zawodnika z piłką, czasem nawet skutek strzału - a pierwsze minuty obu połów często były odkodowane!), bo licealisty nie było jeszcze stać na płatną telewizję, a modemowy dostęp do Internetu nie pozwalał nawet marzyć o dzisiejszych streamowych luksusach. W połączeniu z relacją radiową zakodowany obraz pozwalał jako-tako śledzić boiskowe wydarzenia. Saganowski był wyróżniającym się zawodnikiem gości z Łodzi, ale bramki nie strzelił - do dziś nigdy nie pokonał bramkarza Legii. Rozwój jego kariery zastopował wiosną 1998 roku koszmarny wypadek motocyklowy.

Gole 31-34: Orlen Płock / Gole 35-36: Odra Wodzisław

W ŁKS-ie mistrzostwo nie przełożyło się na trwałe sukcesy, może poza sukcesami finansowymi jego właścicieli. Sam Saganowski również walczył ze skutkami straszliwego urazu i miał problemy z powrotem do młodzieńczych dokonań. Wydawało się, że na dłużej zakotwiczy w ligowych przeciętniakach pokroju Wisły Płock (w okresie jego występów nazywanej Orlenem) czy Odry Wodzisław, w których też przecież nie był gwiazdą. Wielu dziwiło się więc, kiedy we wrześniu 2002 roku niespełna 25-letni zawodnik trafił do Legii, gdzie wraz z Łukaszem Surmą miał pomóc drużynie obronić zdobyty zaskakująco latem tytuł mistrzowski. O miejsce w ataku miał rywalizować ze Stanko Svitlicą i Cezarym Kucharskim, zastępując wybierającego się na piłkarskie saksy Sylwestra Czereszewskiego.

Gole 37-77: Legia I

"Sagan" zaliczył w Legii prawdziwe wejście smoka - debiutował w formalnie wyjazdowym, ale rozgrywanym przy Łazienkowskiej meczu II rundy Pucharu Polski z Okęciem Warszawa. Na boisko wszedł w przerwie, a już w 48. minucie zdobył swoją pierwszą z wielu bramek w koszulce z "eLką" na piersi. Trafienie to oklaskiwałem z "Żylety", zamienionej na potrzeby tego spotkania w sektor fanów drużyny formalnie przyjezdnej. Ostatecznie Legia wygrała 3:0, lecz mimo tego w pierwszym okresie Marek był w Warszawie głównie rezerwowym. Na swoją pierwszą ligową bramkę dla Legii czekał do 23 listopada 2002 roku, kiedy to pokonał bramkarza Zagłębia Lubin. Miejsce w jedenastce wywalczył sobie w końcówce nieudanego sezonu - w kolejkach 21.-30. aż dziewięciokrotnie pokonywał bramkarzy drużyn przeciwnych.

Wielu, w tym i mi, szczególnie zapadła w pamięć fantastyczna bramka strzelona przez "Sagana" 4 maja 2003 roku na Konwiktorskiej. Pracowałem wtedy nad ważnym projektem lokalizacyjnym w Irlandii. Menedżer biura klienta nieco się zdziwił słysząc, że pragnę spędzić tę słoneczną niedzielę w miejscu zatrudnienia (nie wspominałem, że chodzi mi w dużej mierze o śledzenie relacji z meczu derbowego). Fantastyczne uderzenie Saganowskiego "zdjęło pajęczynę" z krótkiego rogu bramki Roberta Mioduszewskiego, z nawiązką rekompensując mi niedogodności związane z niemożnością penetrowania północnych rejonów Dublina. Blisko dwa tygodnie później dwa trafienia "Sagana" wydatnie przyczyniły się do wyjazdowej wygranej Legii na Widzewie 3:1 i przełamania trwającej ponad ćwierćwiecze passy meczów bez wygranej przy alei Piłsudskiego.

Kolejny sezon był dla Marka jeszcze lepszy, bo zaliczył w nim aż 17 ligowych trafień. Mnie szczególnie w pamięć zapadły dwa mecze wiosenne - otwierający mającą trwać dekadę erę panowania w Legii ITI pogrom Polonii Warszawa 26 marca 2004 roku, kiedy to "Sagan" zdobył trzy gole, a "Wojskowi" roznieśli rywali zza miedzy 7:2, oraz kwietniowe spotkanie Pucharu Polski z Jagiellonią Białystok. "Ofiarne społeczeństwo" Białegostoku już wtedy miało straszliwe ciśnienie na przybyszów ze stolicy, co zakończyło się zamieszkami, przerwaniem meczu i przyznaniem Legii walkowera. Na boisku było 2:0 dla Legii, a pierwszą bramkę zdobył właśnie Saganowski. Niestety, na fatalnym placu obiektu Hetmana Białystok odniósł też kontuzję, która wykluczyła go z udziału w rozegranym kilka dni później meczu rundy w Krakowie. Osłabiona brakiem najlepszego napastnika Legia przegrała tam z Wisłą 0:1 i mimo rekordowej rundy wiosennej (tylko 1 remis i 1 porażka) znów musiała oglądać w tabeli plecy krakowskiego potentata.

W trzecim sezonie w Legii Saganowski uzbierał 21 goli, w tym 14 w lidze. Trzy z nich wbił Polonii (w meczach wygranych 4:1 u siebie i 5:0 na wyjeździe), na przełomie rund zaliczył też fantastyczną serię 5 meczów ligowych ze strzeloną bramką, w trakcie której zdobył w sumie 9 goli. Zwieńczeniem jego znakomitej postawy był występ w meczu eliminacji do Mistrzostwa Świata - 26 marca 2005 roku prowadzona przez Pawła Janasa reprezentacja Polski zmiażdżyła przybyszów z Azerbejdżanu aż 8:0. "Sagan" wszedł na ostatni kwadrans rozgrywanego przy Łazienkowskiej spotkania, a ja wraz z resztą blisko dziesięciotysięcznej publiki mogłem radować się z dwóch bramek, które zdobywał nasz goleador. Zupełnie nie przeszkadzał mi w tym fakt, że widoczność z łuku starego stadionu była mocno umowna... Ostatnią bramkę podczas pierwszego pobytu w Legii ustrzelił w wygranym 2:0 meczu z GKS-em Katowice, w czerwcu 2005 roku. Następne sześć sezonów spędził na boiskach Portugalii, Francji, Anglii, Danii i Grecji, występując między innymi w fazie grupowej Ligi Mistrzów (i zaznaczając te występy bramką).

Gole 78-83: ŁKS III

Po raz drugi do ŁKS-u wracał Saganowski już jako 32-latek, kiedy klub znajdował się w stanie daleko posuniętego rozkładu. Wszyscy spodziewali się, że doświadczony życiowo i przez życie piłkarz pożegna na starych śmieciach zawodową karierę, stary lis zgromadził jednak na przestrzeni sezonu 6 goli, został najlepszym strzelcem zespołu i pokazał się na tyle, żeby po degradacji ŁKS-u wrócić do Legii. To właśnie z wiosennego meczu z Łazienkowskiej go w tym sezonie pamiętam najmocniej - opromieniona europejskimi sukcesami i wyjazdowym pogromem Śląska Wrocław ekipa trenera Macieja Skorży grała u siebie z głównym kandydatem do spadku, ŁKS-em, i miała w tym meczu olbrzymie problemy. W 64. minucie Dusan Kuciak z najwyższym trudem sparował mocne uderzenie "Sagana" na poprzeczkę. Saganowski nie przerwał passy bez gola przeciwko "Wojskowym", ale wymęczona wygrana z ŁKS-em nie zwiastowała Legii niczego dobrego. Ostatecznie tą złą wiosnę po serii fatalnych wyników stołeczny klub zakończył zaledwie na najniższym stopniu ligowego podium.

Gole 84-?: Legia II

Do Legii Jana Urbana wprowadził się Marek z przytupem, strzelając trzy gole w rewanżowym spotkaniu europejskich kwalifikacji z Metalurgsem Lipawa. Później przeżywał trzecią młodość, notował kolejne trafienia, dostał powołanie do reprezentacji... kiedy niczym grom z jasnego nieba spadła wiadomość o jego poważnych kłopotach z sercem. Przymusowa przerwa w grze trwała od października do lutego, ale "Sagan" wrócił po niej w swoim stylu, bodaj jeszcze mocniejszy, w pierwszym meczu po pauzie strzelając - tak samo jak w ostatnim przed nią - dwa gole. Potem zapewnił Legii Puchar Polski, zdobywając dwie bramki w pierwszym meczu finałowym ze Śląskiem Wrocław, i podsumował trudny, choć niezwykle udany sezon trzema trafieniami w kończącym mistrzowskie ligowe rozgrywki spotkaniu z tym samym Śląskiem. Mało kto na niego liczył przed rozpoczęciem sezonu, ale ostatecznie we wszystkich meczach uzbierał aż 20 goli - ten wynik musi budzić szacunek.

Dobry był też początek kolejnego sezonu, kiedy to Marek sześciokrotnie pokonywał bramkarzy rywali (w tym trzykrotnie w lidze). Niestety, jego marsz do Klubu 100 po raz kolejny został zahamowany - tym razem przez Jakuba Tosika, którego bandycki faul nie został nawet odgwizdany przez Tomasz Musiała, a który wyjął "Saganowi" z piłkarskiego życiorysu kolejne 7 miesięcy. Wielu 34-latków nie wróciłoby już po takim urazie do gry, ale Saganowski to twardziel i profesjonalista jakich mało - nie tylko wrócił, ale i w pierwszym meczu po przerwie pokonał bramkarza Zawiszy Bydgoszcz ledwie dwie minuty po pojawieniu się na boisku. Gola tego "wymodlili" głośno fetujący powracającego na murawę herosa kibice - również ja miałem niewątpliwy przywilej należeć do nieco ponad 14 tysięcznej rzeszy fanów, którzy po trafieniu Marka wpadli w szał radości. Potem były jeszcze trzy trafienia ligowe, w tym jak na razie ostatnie, wczorajsze, z Koroną Kielce, które było upragnioną bramką numer 100.

Obecny większościowy właściciel Legii, Dariusz Mioduski, wypowiedział niedawno w rozmowie z "Czarną-eLką" następujące słowa: - Jest kilku zawodników, których po prostu doceniam. Za to co robią, za to jak potrafili się odbudować... Jeżeli miałbym mieć faworyta, to byłby nim Marek Saganowski - za to, jakim jest człowiekiem, jakim jest profesjonalistą, za to, co zrobił w życiu, jak podchodzi do swojego piłkarskiego fachu. To jest dla mnie wzór.

Trudno się z naszym prezesem nie zgodzić. Trudno nie żałować, że tak wspaniały człowiek i piłkarz jak "Sagan" tak dużo czasu stracił przez wypadki, choroby czy kontuzje. Trudno wreszcie nie kibicować mu w walce o osiągnięcie kolejnego celu - do 100 bramek w barwach Legii brakuje mu już tylko niespełna dwudziestu trafień.

Podsumowanie statystyczne ligowej setki Marka Saganowskiego oraz linię czasową prezentującą polski rozdział jego kariery znajdziecie w ciekawym opracowaniu Ekstrastats - pod tym adresem.