Zrozumieć niemoc

W innych okolicznościach porażka 0:2 Legii z Lazio zapewne nie stałaby się przyczyną masowej krytyki, która dotknęła piłkarzy Legii oraz trenera Jana Urbana. Niestety, czwartkowa porażka to najnowsze ogniwo dodane do łańcucha dziewięciu (!) pucharowych meczów bez zwycięstwa, w tym pięciu kolejnych porażek do zera.

Nie ma co kryć, zawód jest duży, gdzie nie spojrzeć, krytyka i złośliwości. Legia miała w Lidze Europy zarabiać pieniądze, nabijać punkty w rankingu, dostarczać nam niezapomnianych emocji, tymczasem okazało się, że zamiast równać do Lazio i Trabzonsporu, równamy raczej do... Amiki Wronki, która w 2004 roku, po pokonaniu w rundach kwalifikacyjnych Honvedu Budapeszt i łotewskiego Ventspilsu, poniosła cztery klęski w fazie grupowej Pucharu UEFA (Rangers 0:5, Grazer AK 1:3, AZ Alkmaar 1:3, Auxerre 1:5). 

Pierwsze pytanie, które nasuwa się w tej sytuacji, brzmi - może tak po prostu musiało być? Może wyniki Legii są logiczną konsekwencją poziomu polskiej piłki? Przecież polski futbol to reprezentacja, która od pięciu lat nie jest w stanie pokonać poważnego przeciwnika w meczu o punkty, to kluby, które odpadają z europejskich pucharów z Litwinami (Lech), z Azerami (Piast), którym przedstawiciele Bundesligi i Primera Division wbijają w dwumeczu po dziewięć lub dziesięć goli (Śląsk).

Z pewnością słabość rodzimej piłki jest wyjaśnieniem dość oczywistym i wygodnym, jednak kropki w tym miejscu postawić nie sposób. Przecież trzy lata temu Lech Poznań, po porażce w kwalifikacjach Ligi Mistrzów ze Spartą Praga, potrafił pokonać Dnipro Dnipropietrowsk, a w grupie Ligi Europy zdystansować Red Bulla Salzburg i wielki Juventus Turyn. Przecież dwa lata temu Wisła Kraków osiągnęła w swojej grupie bilans lepszy niż Fulham i Odense. Przecież Legia podczas pamiętnej letnio-jesiennej kampanii 2011 roku odprawiała z kwitkiem kolejno Gaziantepspor, Spartaka Moskwa, Hapoel Tel-Awiw i Rapid Bukareszt. Przecież jeszcze w 2012 walczyliśmy jak równy z równym ze Sportingiem Lizbona. Dowodów, że można chociaż na chwilę wygrzebać się z polskiej przeciętności, jest wystarczająco wiele. Dlaczego zatem tym razem było aż tak źle?

Prostej odpowiedzi na powyższe pytanie... nie ma.

Rzecz jasna stwierdzenie tego rodzaju jest medialnie wielce niepopularne i trudne do zaakceptowania dla części komentatorów piłkarskiej rzeczywistości - spektakularne niepowodzenie Legii wypada jakoś w miarę jasno i konkretnie wytłumaczyć, przypisać komuś znanemu z imienia i nazwiska. A jednak - nie da się jednoznacznie stwierdzić, co się tak naprawdę wydarzyło. Gdybym miał silić się na stworzenie swojej własnej teorii, rzekłbym, że w Legii doszło do niekorzystnego zbiegu kilku czynników. Ich kumulacja dała efekt, który widzimy podczas analizy tabeli grupy J Ligi Europy.

Po pierwsze w obecnej kadrze Legii, w tym szerokim i wyrównanym składzie, którym dysponuje Jan Urban, zabrakło jednego lub dwóch piłkarzy, którzy byliby w stanie zrobić różnicę na europejskim poziomie. Oczywiście nie chodzi o jakieś mityczne wygrywanie meczów w pojedynkę, mam raczej na myśli zagrania o ponadprzeciętnej jakości, które po ostatnim gwizdku sędziego mogą okazać się kluczowe. Mam na myśli coś takiego, co dwa lata temu potrafili zagrać z Gaziantepsporem, Spartakiem i Hapoelem w dwójkę Danijel Ljuboja z Miro Radoviciem, mam na myśli to, co rok temu z Rosenborgiem zademonstrował Ljuboja, czy choćby to, co w obu meczach z Legią pokazał Florent Malouda, inicjując akcje na 1:0 w Trabzonie i na 2:0 w Warszawie. W Legii piłkarzy robiących różnicę zabrakło. Zapewne to nie wyłącznie przez ten brak przegrywaliśmy kolejne mecze, ale bez wątpienia na  jego skutek zostaliśmy pozbawieni jednego z potencjalnych argumentów w rywalizacji z Lazio, Trabzonsporem i Apollonem.

Po drugie zabrakło nam zwykłego szczęścia i skuteczności w pierwszych meczach. Operowanie taką argumentacją zwykle wywołuje lawinę pogardliwych prychnięć, ale przecież rozmawiamy o konkretnych sytuacjach. Przypomnijmy sobie mecz z Lazio, rozgrywany w atmosferze zdenerwowania wywołanego decyzją UEFY, która nakazała rozegranie meczu z Apollonem bez publiczności, i wyborną sytuację Kuby Koseckiego na 1:0. Przypomnijmy sobie mecz z Apollonem rozgrywany w atmosferze sparingu i fatalne błędy Michała Żyro i Wojciecha Skaby, które doprowadziły do zdobycia bramki przez gości. Przypomnijmy sobie mecz w Trabzonie, ewidentny rzut karny za faul na Broziu i stuprocentową sytuację na 1:1, kiedy do bramki nie potrafili trafić kolejno Lado Dwaliszwili i Dominik Furman, wkrótce po niej nastąpił kolejny brzemienny w skutkach błąd Skaby.

Po trzecie z drużyny w pewnym momencie uszło powietrze, straciła motywację i mobilizację. Legia nie była w stanie zaznaczyć w europejskiej rywalizacji takiego punktu, od którego nabrałaby pewności i wiary w siebie. Mógł być takim punktem pierwszy mecz z Lazio, niestety nie udało nam się zaskoczyć zachowawczo nastawionego przeciwnika. Mógł być takim punktem mecz z Apollonem, niestety przegraliśmy go na własne życzenie. Z każdym spotkaniem było coraz gorzej, za każdym podejściem porażka stawała się coraz bardziej przewidywalna, zupełnie jakbyśmy sami ją przyciągali i zapraszali. W podobny sposób uszło powietrze z Borussii Dortmund dwa lata temu w Lidze Mistrzów. Wielka drużyna, która w tamtym sezonie miała wywalczyć mistrzostwo i puchar Niemiec, w Lidze Mistrzów okazała się wyraźnie słabsza od Arsenalu Londyn, Olympiakosu Pireus i Olympique Marsylia, z każdym pucharowym meczem wyglądając coraz mniej przekonująco, ponosząc komplet porażek na wyjeździe, a w ostatnim meczu w zdumiewających okolicznościach przegrywając na Wesfalenstadionie  2:3 z Olympique, mimo prowadzenia 2:0.

Po czwarte zabrakło nam szerszego wachlarza rozwiązań taktycznych. W Lidze Europy demonstrowaliśmy tę samą co w ekstraklasie niefrasobliwość w defensywie, której jednak, inaczej niż w lidze, nie byliśmy w stanie nadrobić walorami ofensywnymi. W pucharach na boisko wychodziła dokładne ta sama Legia co w lidze - nie była to drużyna ani bardziej niż zwykle skupiona na defensywie, ani zorientowana na grę twardszą niż w ekstraklasie, ani odświętnie zmobilizowana na wyjątkowych przeciwników. To była dokładnie taka sama Legia, która ogrywała Piasta 4-1 albo Widzew 1-0. Tylko przeciwnicy okazali się inni.

Szczerze mówiąc, nie sądzę, żeby występ Legii w Lidze Europy był odpowiednim materiałem dla wyprowadzenia na jego podstawie generalizacji na temat polskiej piłki, poziomu ekstraklasy, reformy rozgrywek ligowych. Nie sądzę, żeby po pucharowych porażkach należało wyśmiewać sposób zarządzania naszym klubem, prowadzony przez Legię skauting, czy kontrakt Marijana Antolovicia. Nie sądzę, żeby znaczący wpływ na postawę Legii miało wystawienie Tomasza Jodłowca na pozycji stopera w meczu z Lazio, czy posadzenie na ławce Patryka Mikity. Nie sądzę, żeby o warsztacie Jana Urbana świadczyło, gdzie stał Jakub Wawrzyniak w momencie, gdy Tomasz Brzyski zamierzał wybić piłkę, ani żeby szczególnie kompromitowało ów warsztat pozostawienie Andersona bez krycia przy drugiej bramce dla Lazio. Nie sądzę, żeby Legia chyliła się ku upadkowi, żeby była drużyną wypaloną, pohańbioną, czy skompromitowaną.

Sądzę, że przegraliśmy Ligę Europy przez detale, pechowo i niekorzystnie skumulowane błędy popełnione na kilku poziomach - decyzyjnym, szkoleniowym i wykonawczym (piłkarskim). Jeżeli w Legii pracują ludzie rozsądni - za rok tych błędów w pucharach nie musimy popełnić. Jeżeli natomiast pracują głupcy - za rok... pucharów może nie być.