Ostrożnie z marzeniami

Gdy nieco ponad 13 miesięcy temu trenerem Legii zostawał Henning Berg, wielu było rozczarowanych. O tym, że posadę po ciężkiej rundzie straci zdobywca krajowego dubletu, Jan Urban, mówiło się już parę tygodni wcześniej. Dni lub godziny przed ogłoszeniem nominacji Norwega zaczęły się jednak pojawiać przecieki sugerujące, że nowym szkoleniowcem warszawskiej drużyny zostanie inny obywatel państwa z fiordami, Ole Gunnar Solkjær. Wielkie nazwisko, ceniony trener, młody, lecz już z sukcesami - któż inny mógłby lepiej pasować do legijnego Nowego Wspaniałego Świata budowanego przez przejmujących właśnie klub Dariusza Mioduskiego i Bogusława Leśnodorskiego?

Informatorzy ostatecznie okazali się niegodni zaufania, a nowym trenerem Ivicy Vrdoljaka i spółki został Henning Berg. Ci kibice i komentatorzy, którzy zdążyli się już zakochać w obrazie pod tytułem "Legia Solskjæra", przeżyli srogie rozczarowanie; to oni wkrótce utworzyli trzon medialnej i fanowskiej opozycji wobec rządów mniej owłosionego z Norwegów. Doraźnie zarzucano Bergowi mniejsze od wymarzonego OGS-a doświadczenie trenerskie, brak sukcesów i odejście od trenerki po nieudanym kilkudziesięciodniowym epizodzie w Blackburn Rovers (przed przylotem do Warszawy zajmował się obserwacjami piłkarzy dla Norwich City). Nowy szkoleniowiec Legii był znany głównie z promowania afrykańskiej młodzieży i raptem raz doprowadził prowadzony przez siebie klub na podium nader chętnie lekceważonej w Polsce ligi norweskiej, podczas gdy jego kędzierzawy kolega na czele niezbyt mocnego, wydawałoby się, Molde (nie mogło być za mocne, skoro odpadło w dwumeczu z powszechnie krytykowaną Legią Jana Urbana) przełamał skutecznie krajowy monopol Rosenborga Trondheim. Trudno się w tej sytuacji dziwić, że na Solskjæra "zachorowali" nie tylko kibice, ale także zarządzający klubem, którzy byli pod wielkim wrażeniem jego profesjonalizmu i postawy podczas sierpniowego dwumeczu Legii z jego drużyną w kwalifikacjach Ligi Europy. Wieść gminna niesie, że o Bergu zaczęli myśleć dopiero kiedy OGS grzecznie, ale stanowczo podziękował im za zainteresowanie jego osobą. Znany w czasie kariery jako "Zabójca o Twarzy Dziecka" napastnik wyznaczał już sobie wtedy wyższe cele - chciał kontynuować karierę szkoleniową w lidze angielskiej.

Celu dopiął szybko - już  stycznia 2014 roku przedstawiono go jako nowego menedżera beniaminka najwyższej angielskiej klasy rozgrywkowej, walijskiego Cardiff City. Jak pisze w swoim znakomitym artykule Lars Sivertsen: "poza nowym menedżerem, Cardiff City potrzebowało też piorunochronu, który odciągnie od niego fatalną reklamę, jaką ciągle robił mu Tan. Fani klubu, których malezyjski właściciel doprowadzał do pasji, występując ich zdaniem przeciwko klubowej spuściźnie, potrzebowali bohatera, którego mogliby poprzeć. Tak na scenę wkroczył Ole Gunnar Solskjær - ambitny, ceniony młody menedżer i nader sympatyczny człowiek." To właśnie określenie - "nader sympatyczny człowiek" jest zdaniem Sivertsena najlepszym określeniem OGS-a i występuje w tytule jego sylwetki młodego Norwega. "Sympatyczny" nie znaczy jednak "nieomylny".

Walijski rozdział kariery 40-latka z Kristiansundu rozpoczął się konferencją prasową, która według Sivertsena "powinna stać się częścią kursów dla wszystkich młodych menedżerów". To był "pełen fajerwerków pokaz wszystkiego, co chcieli usłyszeć fani. Solskjær wygłosił go z mieszaniną szczerości i entuzjazmu, która bardzo utrudniła powątpiewanie w jego słowa." Grupa zgorzkniałych pracowników mediów zmieniła się na tej sali konferencyjnej w grupę wyznawców OGS-a; wychodzili stamtąd "nie tylko myśląc, że to właściwy menedżer dla Cardiff, ale pragnąc też, żeby był ich menedżerem, trenerem życiowym, a może nawet ojcem". Cardiff zajmowało wtedy 17. , ostatnie bezpieczne, miejsce w tabeli Premier League, ale do zajmującego 10. pozycję Hull City traciło ledwie pięć punktów. Solskjær miał uniknąć spadku, a w dalszej perspektywie odmienić klub na podobieństwo Southampton - albo Molde, które gruntownie przemodelował w latach 2011-2013.

Dzięki OGS-owi "malutkie miasto na wietrznym zachodnim wybrzeżu nagle stało się najbardziej fascynującym miejscem w Norwegii dla młodych ludzi wiążących swoją przyszłość z futbolem." Pełne wsparcie bogatych właścicieli, starannie dobrany sztab współpracowników i zwabiona sławą dawnego zawodnika Manchesteru United grupa młodych zdolnych piłkarzy dały Solskjærowi władzę absolutną, która przełożyła się na dwa mistrzostwa i jeden Puchar Norwegii. Sivertsen podkreśla też rolę blisko przyjaźniącego się z trenerem agenta piłkarskiego, Jima Solbakkena, który nie tylko był jego doradcą, ale reprezentował też interesy zdecydowanej większości piłkarzy Molde. "Można założyć, że kwestie kontraktowe i tym podobne były w tym przypadku znacznie mniej skomplikowane niż zwykle" - komentuje dziennikarz.

W Cardiff nie poszło już tak gładko. Malky Mackay zostawił drużynę skoncentrowaną na obronie, upatrującą szans na zdobywanie bramek głównie w stałych fragmentach gry. OGS chciał przede wszystkim zmienić styl gry na stosowany z takim powodzeniem w Norwegii futbol ofensywny. Skończyło się to zdobyciem 12 punktów w 18 meczach i spadkiem z ostatniego miejsca w tabeli. Zdaniem Sivertsena menedżer i klubowe władze "kompletnie nie zdawali sobie sprawy z powagi ich sytuacji". Solskjær nie potrafił się dostosować do nowych warunków i próbował przenieść w nowe miejsce rozwiązania dobrze sobie znane i wcześniej sprawdzone, również w sferze personalnej - w zimowym oknie transferowym Cardiff City sprowadziło między innymi trzech Norwegów. We wszystkie trzy transakcje (z których żadna nie przyczyniła się do wzmocnienia drużyny, a żaden z tych trzech zawodników nie reprezentuje już barw klubu z Cardiff) mocno zamieszany był wspomniany wyżej agent Solbakken, który w niektórych przypadkach reprezentował obie strony umowy i stał się później obiektem dochodzenia FIFA oraz norweskiego związku piłki nożnej. Sivertsen przywołuje nawet opinię pewnego dziennikarza w przerwie jednego z fatalnych meczów Cardiff City: "Obserwowanie, jak Solskjær próbuje uratować Cardiff to jak patrzenie na szczeniaczka wspinającego się na drzewo. Jest uroczy i życzysz mu wszystkiego najlepszego, ale to się dobrze nie skończy." Anglojęzycznym czytelnikom polecam lekturę całego tekstu norweskiego dziennikarza opisującego anatomię degradacji walijskiej zabawki w rękach Vincenta Tana.

Co to jednak może obchodzić kibiców Legii? Zastanówmy się, jak by wyglądał nasz klub, gdyby zamiast Berga trenerem w grudniu 2013 roku został właśnie Solskjær? Czy również do Legii OGS ściągałby po znajomości zawodników, którzy nie wnieśliby zbyt wiele do gry zespołu? Czy także w Warszawie forsowałby swoją wyidealizowaną wizję boiskowych zachowań swoich podopiecznych, niezależnie od tego, czy zastani tu piłkarze by się do niej nadawali? Czy zmiana taka dałaby Legii w perspektywie roku równie dużego "kopa" na wszystkich niemal poziomach funkcjonowania klubu jak obserwujemy to dziś po 13 miesiącach "panowania" Henninga Berga? Na te pytania każdy powinien sobie odpowiedzieć we własnym zakresie, zgodnie z własnym osądem bieżącej sytuacji.

Kilka tygodni temu spore poruszenie w legijnym światku wywołał wywiad Jana Urbana, w którym poprzedni szkoleniowiec "Wojskowych" powiedział między innymi, że Berg nie jest magikiem. Wielu fanów bardzo się na to stwierdzenie obruszyło, uznając je za nieomal obrazę majestatu. Trudno mi jednak nie zgodzić się z takim postawieniem sprawy - "nasz" Norweg nie jest magikiem. Jest po prostu facetem, który ciężko pracuje, potrafi ocenić możliwości podopiecznych i przygotować ich do gry w dobranej do tych możliwości taktyce, a także zmieniać stawiane zespołowi wymagania w zależności od poziomu reprezentowanego przez rywala. W mojej opinii ktoś taki jest w obecnym momencie rozwoju Legii potrzebny klubowi znacznie bardziej od wymarzonego przez niektórych magika.

Na koniec wróćmy jeszcze do tekstu Larsa Sivertsena: "Tak jak wszyscy ludzie, również menedżerowie mają różne mocne i słabe strony. Logicznie rzecz biorąc, klub powinien zatrudnić menedżera, którego mocne strony odpowiadają sytuacji drużyny. Dodatkowo, duże zagęszczenie meczów w trakcie sezonu i stosunkowe ograniczenie ilości czasu dostępnego na treningi sprawiają, że niemal niemożliwe jest wdrażanie radykalnych zmian w stylu gry w trakcie sezonu - a zatem jeśli zatrudniasz w trakcie rozgrywek nowego menedżera, jego filozofia prowadzenia drużyny powinna przynajmniej w jakimś stopniu odpowiadać obecnym cechom zespołu." Chciałbym wierzyć, że dzięki takiej właśnie analizie znaleziono naszego norweskiego nie-magika. Zdecydowanie wierzę, że kiedy przyjdzie poszukać jego następcy, kryterium medialnej "sympatyczności" będzie brane pod uwagę w ostatniej kolejności.