Zezem. W Kalejdoskopie odc. 5

Tuż przed zwolnieniem trenera Berga odbyła się konferencja prasowa z udziałem: Michała Żewłakowa - Dyrektora Sportowego, Jacka Mazurka - Dyrektora Wyszkolenia, Radosława Kucharskiego - Dyrektora Skautingu i Dominika Ebebenge - Kierownika Rozwoju. Sądzić należy, że w Legii chciano zatrzeć fatalne wrażenie po konferencji z udziałem Prezesa i Dyrektora Sportowego po której pozostał  ogromny niesmak.

W dużym stopniu to się udało. Panowie spokojnie przedstawili czym się będą zajmować i w jakim celu. Tym razem uznawali dominującą rolę trenera w procesie osiągania wyniku sportowego na dziś i na jutro. Odpowiadali również  bez agresji i podtekstów na zadawane pytania. Można? Można. Niestety żadnego echa w mediach ona nie wywołała. Kłopot mediów w naszym kraju polega na tym, że nic co normalne, nie jest dla nich interesujące.

Mnie bardziej interesuje jednak to co zostało wypowiedziane w kontekście i konfrontacji z tym co powiedziane nie zostało. Michał Żewłakow mówiąc o służebnej swojej roli wobec drużyny i trenera na bazie dotychczasowej współpracy nie wymienił żadnego obszaru porozumienia, a jedynie, że zgodzili się z Bergiem co do pozyskania Sadloka. Rozumiem, że w całej reszcie pozostały same rozbieżności. Mam ten paskudny zwyczaj, iż wyciągam wnioski ze swoich doświadczeń, a w życiu rzeczy różne robiłem i na tzw. atestacji stanowisk ociupinkę się znam. Dziś pojęcie atestacja co innego znaczy niż prawie 30 lat temu, gdyż oznacza określenie wymogów jakie ma spełniać stanowisko pracy, natomiast w owym czasie sprowadzało się ono do określenia czy dane stanowisko jest potrzebne i miało na celu zmniejszenie zatrudnienia w urzędach, na  przykład po to, aby przesunąć pracowników do fabryk przemysłowych borykających się stale z niedoborem rąk do pracy. Z tego co powiedziano podczas konferencji wynika, że stosując zwykłe metody algorytmizacji obciążenia pracą to prawdopodobnie tylko panowie Kucharski i Ebebenge mają co robić. Dwaj pozostali panowie zajmują tylko stanowiska. Prowadzą oni nabór, jeden do I zespołu, a drugi o II. A ile jest tego naboru? Może to raczej nie nabór, ale nabieranie (prezesa)? Ale jego sprawa. Ma pieniądze, niech płaci komu chce i ile chce.

Żeby nie było, żem taki niekonstruktywny krytykant to podpowiem, że gdyby przed nimi postawić konkretne zadania to mieliby co robić i byliby pożyteczni. Wymienię tylko przykładowo:
- opracowanie kompleksowego planu szkoleniowego wszystkich grup od dzieciaków do młodzieżowców w każdym aspekcie: technicznym, taktycznym, mentalnym i motorycznym. W każdej z tych dziedzin nasi piłkarze mają poważne zaniedbania, a w takiej taktyce to młodzicy czescy więcej umieją niż u nas seniorzy. Zaś w dziedzinie motorycznej to musi być jak w innych krajach postawiony nacisk na tworzenie atlety poprzez wszechstronność w wieku od 12 do 17 roku życia, a więc nie tylko piłka nożna,ale i siatka, koszykówka, piłka ręczna, pływanie, łyżwy.
- organizowanie systematycznego dokształcania kadry trenerskiej i instruktorskiej drogą samokształcenia, ale i kursów , stażów, wykładów, zajęć praktycznych itp. Byli piłkarze potrafią lepiej lub gorzej kopać piłkę, a o metodyce treningu pojęcia nie mają i tego trzeba ich nauczyć i stale te wiedzę powiększać,
- opracowanie indywidualnych planów rozwoju dla każdego zawodnika od trampkarza do seniora obejmującego ukazanie tego co umie i jakimi zasobami fizycznymi dysponuje ze wskazaniem co musi poprawić, co musi zdobyć, a co tylko doskonalić. Na szczeblu pierwszej drużyny pozwala to na wiedzę każdego zawodnika o mocnych i słabszych stronach każdego z partnerów w drużynie i poprawia zarówno adaptację, jak i zrozumienie na boisku. Są to często widoczne złe nawyki jak np. u Koseckiego, któremu nikt nie zwrócił przez wiele lat uwagi,że kryje na boisku sam siebie z niekorzyścią dla efektywności gry. To też byłaby realna pomoc dla trenera I drużyny,
- nawiązanie współpracy z AWF w aspekcie korzystania z ich wiedzy na temat metodyki treningu, rozwiązywania problemów, w tym kryzysowych, oceny planów szkoleniowych i indywidualnych planów rozwojowych oraz prognoz i tendencji rozwojowych w piłce nożnej

Jak nie patrzeć, jest co robić. Tylko że amatorszczyzna jaką obserwujemy nie tylko w Legii zdaje się wielu bardzo odpowiadać. Ale ja zawsze mam nadzieję, że czasy nieodległe zmuszą nasz klub do profesjonalizacji działalności i w zakresie sportowym.

A przez prasę  i nie tylko przewaliła się fala krytyki na temat sposobu zwolnienia trenera Berga. Znowu najwięcej czasu i miejsca zabierają trenerzy, którzy lobbują za tym, aby w ogóle zabronić ich zwalniania. Na tej prostej zasadzie, że prezesi się na piłce na ogół nie znają, więc jak ich mogą oceniać, a oni są przecież wybitnymi fachowcami, więc jakże to tak. Jest tak obłudne, że aż prawdopodobne. Lecz my musimy patrzeć na piłkę nożną tak jak na inne dziedziny ludzkiej działalności. Nie możemy godzić się na to, aby uprzywilejowywać jakąś grupę zawodową tylko dlatego, że ona tego chce. Bowiem piłka nożna jest grą weryfikowalną poprzez wynik. To czy to jest fachura czy bęben i dziura nie może decydować dyplom czy inne papiery, ale realny dorobek w tabeli. Jest rzeczą poza dyskusją, że trener musi mieć czas, aby pokazać, że coś potrafi lub że nie potrafi, ale sam nie może decydować o ocenie. Lecz przełożeni, którzy muszą go co czas jakiś rozliczać z wykonanej roboty i jej efektów. Mówiąc wprost, albo jest progres, albo cofanie się. I władze klubu na procesy recesyjne muszą reagować. Oczywiście jest wiele sytuacji indywidualnych jak np. nierzadka zmowa graczy przeciwko trenerowi czy przeciwko osiągnięciu jakiegoś wyniku w postaci awansu, zdobycia miejsca premiowanego, lecz i wtedy władze muszą mieć przekonanie, że postawienie na trenera kosztem np. zawodników da odpowiedni skutek. Przy czym ja akurat uważam, że ta dyskusja przy casusie Berga ma tylko teoretyczne odniesienie, gdyż trener Berg dostał wystarczającą ilość czasu /prawie dwa lata/, aby się pozytywnie wykazać. Więc decyzja o  jego zwolnieniu ma podbudowę w postaci gołych faktów. A to czy trener jest krytykowany czy nie, nie ma żadnego znaczenia. Ja nie widzę żadnego powodu, aby trenerów traktować jak rodzaj świętych krów. Wręcz przeciwpołożnie.

Posłużyłem się już kilka razy w komentarzach fragmentami wywiadu Rudolfa Kapery dla "Ofensywnych". Pora odnieść  się do całości wywiadu z tym byłym trenerem, obecnie pracownikiem naukowym AWF. W niewybrednych słowach krytykuje postawę graczy Legi oraz uważa,że zatrudnienie trenera Berga było błędem, więc jego zwolnienie jest czymś zgoła normalnym. Ot, jak splunięcie. Trudno z nim się nie zgodzić odnośnie bardzo źle prowadzonej i przez to nieefektywnej pracy z młodzieżą w Legii, wygodnictwem i olewactwem większości graczy I drużyny czy brakami elementarnym wyszkoleniu taktycznym oraz niedostatkami mentalnościowymi. Natomiast takie ordynarne lekceważenie bądź co niebądź osiągnięć faceta, który zdobył  tytuł mistrza, puchar Polski i na 21 mecze w LE przegrał tyko 5, przystoi wyłącznie oszczykioskowi spod budki z piwem. Zresztą używane przez niego słownictwo upoważnia do takich tanich porównań. Ale Kapera nie ocenia Berga na sportowej zasadzie, że on źle mówiąc kolokwialnie trenował i że wyników nie osiągnął. Nie. On go chciał wywalić tylko dlatego, że to nie nasz rodak z Polski, tylko że on biedny nieborak jest Norwegiem. Taki kaprawy szowinista. Co on robi na uczelni mającej również cele wychowawcze tego to ja dopatrzeć się nie mogę. Normalne jest, że możemy odróżnić dobrego trenera od złego po pracy jego, ale po pochodzeniu?

Staraniem prezesa w sztabie trenera Czerczesowa pozostali trener bramkarzy i nasi młodzi analitycy, pomimo że Rosjanin w każdym klubie miał swoich sztabowców. Kilkakrotnie odniosłem się krytycznie do wkładu tych osób w ustalanie taktyki drużyny na poszczególne mecze, uważam jednak, że prezes zrobił jak najsłuszniej. Nie jest to łatwy kawałek chleba, a i nie każdy może się tym parać. A przy tym są to lata żmudnego zbierania najrozmaitszych tysięcy informacji, katalogowania ich i wybierania tego co akurat w danym momencie potrzebne. Stabilność na tej funkcji jest więc niezbędna. Przy czym jeszcze dziś część trenerów nie widzi konieczności korzystania z pomocy analityków. Ja tylko przypomnę, że prekursorem tego zawodu był u nas, a i jednym z pierwszych w świecie, Jacek Gmoch. Dla tych co nie pamiętają, bo niby skąd, powiem że jednym z pierwszych spektakularnych osiągnięć Jacka był drugi gol strzelony Anglikom na Stadionie Śląskim w czerwcu 1973 roku przez Włodzimierza Lubańskiego. Otóż Gmoch obserwując  grę drużyny angielskiej, zauważył że jej stoper Bobby Moore kiedy dostaje piłkę na własnej połowie i jest nieatakowany to przed jej wykopnięciem wypuszcza ją sobie na kilka metrów, aby zrobić to z dobiegu. Wiedząc o tym, Włodek ten błąd Moore'a wykorzystał, odebrał mu piłkę, pognał na bramkę i pięknie strzelił. W następnych latach, już jako trener reprezentacji, Gmoch swój warsztat analityczny rozwinął. W meczu eliminacyjnym z Portugalią na wyjeździe ustawił np. napastnika Szarmacha, jak byśmy dziś powiedzieli, na pozycji defensywnego pomocnika, który pilnował rozgrywającego rywali, zaś skrzydłowi pilnowali ich bocznych obrońców. W ten sposób sparaliżowaliśmy ich poczynania ofensywne. W meczu  z Danią też na wyjeździe, wiedząc że Duńczycy, jak byśmy dziś powiedzieli, skracają pole gry  i nie bardzo potrafią bronić się przed atakiem pozycyjnym, zagrał równie ofensywnie z Lubańskim na szpicy, który strzelił im dwie bramki. Dziś oczywiście rozszyfrowanie taktyki stosowanej przez rywali nie jest takie proste, gdyż umiejętności taktycznie poszczególnych graczy stoją na dużo wyższym poziomie, podobnie jak taktyka formacji i zespołowa. Dlatego też  praca analityków wymaga ogromnej ilości czasu. Aby być bardziej pomocni muszą też podpowiadać trenerowi jakie ich zdaniem należy zastosować warianty  i sposoby gry, aby wykorzystać słabości przeciwników i nie dać im zademonstrować ich mocnych stron. I nad poprawą tego ostatniego czynnika  nasi analitycy muszą jeszcze mocno popracować. Nie każdy rywali jest mocny i nie przeciw każdemu trzeba stosować antidotum. Czasami wystarczy narzucić mu swój styl grania. Ale na to trzeba wiedzieć jakie są te punkty odniesienia, aby stwierdzić kto jest mocny, a kto słaby. Albo precyzyjniej, kto jest od nas słabszy i dlaczego. Ich praca pozwala nabrać pewności w grze własnego zespołu, który wie czego można się po rywalach spodziewać. Pozwala też na oszczędniejsze gospodarowanie własnymi siłami. Zakończę słowami Jacka Gmocha: "W piłkarzach, którzy wychodzą na boisko musi wytworzyć się przekonanie, że przeciwnik ich niczym nie zaskoczy. Nie oznacza to automatycznie recepty na zwycięstwo. Zdawać sobie trzeba sprawę z tego, że co innego wiedzieć, a co innego wygrać. Ale dziś /pisane w 1977 roku/ tylko absolutni nowicjusze piłkarscy mogą sobie pozwolić na ignorowanie wiedzy o rywalach. Tylko że taka ignorancja coraz drożej kosztuje".