Wizytówka

Niemal dokładnie rok rozdzielił mecz reprezentacji Polski z Grecją, inaugurujący mistrzostwa Europy rozgrywane w naszym kraju, i wczorajszy mecz z Mołdawią w ramach eliminacji mistrzostw Świata. Przez ten rok rozegraliśmy dziewięć meczów o punkty, pokonując jedynie San Marino i rzeczoną Mołdawię - z tym, że tylko na własnym boisku.

O tym że reprezentacja nadal budzi silne emocje, przekonują teksty choćby takie jak zamieszczona w czwartek na naszych stronach wyborna zapowiedź meczu w Kiszyniowie autorstwa iocosusa. Mamy oczywiście świadomość zmian zachodzących w światowym futbolu, skutkiem których to futbol klubowy, nie reprezentacyjny, jest obecnie punktem odniesienia dla wszechstronnej oceny kierunków rozwoju piłki nożnej, to piłka w klubowym wydaniu ogniskuje codzienne zainteresowanie fachowego kibica, podczas gdy futbol reprezentacyjny staje się czymś na kształt gali dla masowego odbiorcy, jednak pokoleniowych przyzwyczajeń, wspomnień wszystkich emocji i uniesień związanych z grą reprezentacji, nie sposób przekreślić ot tak, z powodu, dajmy na to, głupawego konkursu dla telewidzów z uporem godnym lepszej sprawy oraz wdziękiem przysłowiowego słonia w składzie porcelany lansowanego w telewizji publicznej.

Po meczu takim jak wczorajszy w nieunikniony sposób powrócą wątpliwości związane z możliwymi wytłumaczeniami paradoksu, jakim jest nasza drużyna narodowa, pojawią się dziesiątki retorycznych pytań o blisko czterdziestomilionowy kraj (plus emigranci, ich wnuki, imigranci itp.), w którym nie można znaleźć jedenastu chłopa zdolnych do kopania piłki na poziomie umożliwiającym ogranie słabej Mołdawii. Ale może tu nie ma żadnego paradoksu? Może reprezentacja faktycznie wiernie odzwierciedla to, czym jest obecnie polska piłka? Może zgoła nieprzypadkowo jest kwintesencją polskiej defensywnej nieporadności, ofensywnej nieskuteczności, ogólnego chaosu, zniechęcenia, braku wiary, pomysłu i odwagi? Może mamy dokładnie taką wizytówkę, na jaką zasługujemy?

Dwukrotnie w ostatniej dekadzie sądziłem, że eliminacje do dużej imprezy przegrywamy na własne życzenie. Pierwszy raz przed mistrzostwami Europy w Portugalii, kiedy najpierw krecią robotę na stanowisku selekcjonera wykonał obecny prezes PZPN, przegrywając z Łotwą, a następnie Paweł Janas zaczął swoją, co by nie powiedzieć, udaną kadencję na stanowisku selekcjonera od pechowego remisu z Węgrami w Chorzowie. Tych strat już się odrobić nie udało. Drugi strzał w stopę miał miejsce podczas eliminacji do afrykańskiego mundialu w 2010 roku, które przegraliśmy, w co nadal święcie wierzę, przez ludzki (choć koszmarny) błąd w bramkarskiej sztuce w wykonaniu Artura Boruca w Bratysławie, przez to że z 1:0, zrobiło się tam 1:2, co zapoczątkowało całą serię dziwacznych meczów i niekorzystnych rozstrzygnięć, jak choćby niesławne 2:3 w Belfaście, znów z Borucem w roli głównej. Teraz? Teraz takiego wrażenia przegranej na własne życzenie nie mam. Ta drużyna jest po prostu bardzo słaba, a ja do jej słabości prawdopodobnie wreszcie przywykłem. Przełknąłem rozczarowanie na Euro, myślałem, że może być tylko lepiej, ba, jesienią sądziłem, że Anglią zagraliśmy naprawdę dobry, obiecujący mecz, ale po żałosnym wiosennym popisie z Ukrainą, złudzeń wyzbyłem się już ostatecznie, sflaczałem, uznałem, że z tej mąki chleba po prostu nie będzie.

Wynik z Mołdawią mnie nie zaskoczył ani trochę. Zaskoczyła natomiast, i to, uwaga, pozytywnie, nasza gra w pierwszej połowie. Wyszliśmy na Mołdawię z przeświadczeniem o własnej wyższości, graliśmy wysoko, aktywnie, stwarzaliśmy mnóstwo sytuacji. Kilka świetnych zagrań zademonstrował Lewandowski, imponując widowiskowymi, ekwilibrystycznymi przyjęciami piłki oraz kapitalnie asystując przy bramce Błaszczykowskiego. Po pierwszej połowie powinniśmy prowadzić minimum trzy do zera. Tymczasem niespodziewanie (?) zrobił się remis po gapiostwie Komorowskiego i Salamona. To co działo się później, przestało zaskakiwać pozytywnie, nudno wpisując się w obraz zasługujący już nie tyle nawet na merytoryczną kibicowską krytykę, ile na coraz częściej towarzyszącą reprezentacji szyderę i pełną zniechęcenia obojętność. Bo jak można było zremisować taki mecz? Jak można było wypuścić z rąk wygraną, która od pierwszych minut sama nam się w te ręce pchała?

W tej reprezentacji nie zazębia się kompletnie nic. Ona męczy się na boisku, cierpi. Nie ma drużyny, nie ma współpracy, nie ma świadomości wspólnego boiskowego celu. Nie chodzi już nawet o osoby Błaszczykowskiego, ani tradycyjnie tracącego animusz w miarę upływu minut Lewandowskiego. Weźmy takiego Polanskiego, który trzykrotnie w pierwszej połowie popisał się brakiem elementarnego boiskowego pomyślunku, demonstrując na zmianę egoizm i brak precyzji w prostych sytuacjach pod bramką gospodarzy, weźmy Krychowiaka z jego kuriozalnymi próbami strzałów z dystansu w końcówce meczu, weźmy wreszcie całą plejadę byłych i obecnych legionistów na czele z Kubą Koseckim. Zastanawiam się czy nasz wielce utalentowany skrzydłowy chociaż raz dobrze kopnął piłkę, nie tylko z Mołdawią, ale i z Luksemburgiem Liechtensteinem, zastanówmy się, jakim magicznym sposobem, obecność stojących naprzeciw Kuby przeciwników była na tyle paraliżująca, żeby odebrać młodemu Koseckiemu umiejętność prowadzenia piłki przy nodze. Weźmy kompletnie bezproduktywnego Kubę Wawrzyniaka, wciśniętego gdzieś w martwe pole między lewą obroną a lewą pomocą, weźmy Artura Jędrzejczyka, ani razu nie będącego w stanie wykorzystać otwartego dla niego kilkukrotnie prawego korytarza boiska, w dodatku ogrywanego w sposób, który pamiętamy z niedawnego ligowego meczu w Łodzi. Weźmy wreszcie koszmarnie elektrycznego na środku defensywy Marcina Komorowskiego, czy Maćka Rybusa, który też nie pomógł drużynie, myląc się w wyśmienitej sytuacji w polu karnym Mołdawii (osobiście zresztą wywalczonej). Większość z wyżej wymienionych zagrała bardzo, bardzo słabo, a Komorowski i Kosecki - moim zdaniem wręcz poniżej wszelkiej krytyki.

Waldemar Fornalik, co stwierdzam z żalem, nie buduje (na razie?) reprezentacji, nie w żaden pozwalający się dostrzec sposób. Powołuje piłkarzy, których podpowiadają mu kibice i dziennikarze, zespół gra stale to samo, nie zmienia się, nie ewoluuje. Byłem wielkim zwolennikiem Fornalika, sądzę, że nawet gdyby z dnia na dzień zaprowadził swoje 4-4-2, w ataku postawił na Sobiecha z Piechem, z hukiem wywalił z reprezentacji Obraniaka i Lewego, nie widziałbym w tym żadnego problemu, wręcz przyklasnąłbym selekcjonerskim próbom ułożenia reprezentacji w sposób dla Fornalika wygodny. Selekcjoner powołujący piłkarzy, których mógłby powołać pierwszy z brzegu Kowalski, ustawiający ich, tak jak ustawiłby każdy Kowalski, pod wodzą którego grają tak, jak graliby pod byle Kowalskim, jest dla mnie wielkim rozczarowaniem. Nie takiego Fornalika pamiętam, nie na takiego liczyłem.

Nie pragnę zmiany selekcjonera, ale zmiany w selekcjonerze - już tak.