Kogo drażni Jan Urban?

Legia jest mistrzem Polski, Legia w najgorszym przypadku zagra w fazie grupowej Ligi Europy, wydawac by się mogło, że trener Jan Urban powinien cieszyć się pełnym poparciem obserwatorów legijnej rzeczywistości. Nic podobnego, nasz szkoleniowiec nie jest postrzegany w sposób jednoznacznie pozytywny, a taktyka i selekcja firmowane nazwiskiem Jana Urbana budzą znaki zapytania.

Wyżej opisane zjawisko zakrawa na zagadkę, i to zagadkę trudną do wyjaśnienia. Bo tak - mieliśmy lata posuchy, do której dłoń przyłożył także i on, Jan Urban, odczuwaliśmy dokuczliwy głód wywalczenia tytułu, czuliśmy, co zrozumiałe, okrutną frustrację po sezonie 2011/12 i jego fatalnym dla nas finiszu. W takim momencie Legia wreszcie zdobyła mistrzostwo Polski, co zważywszy na wewnętrzną i zewnętrzną presję, wcale nie było proste. Depresja wiosny 2012 zmieniła się w euforię wiosny 2013. Logicznym i naturalnym w tej sytuacji byłoby pełne docenienie i szacunek dla osób (piłkarzy, trenerów), którzy dali nam ten wytęskniony sukces. Ale my - jak to my, w końcu jesteśmy legionistami - stale chcemy więcej. Wiosenna Legia nie zawsze nas zachwycała, pojawiały się głosy, że zbyt często gramy bez pomysłu, bez polotu i finezji, ciężko, siłowo. Niejako w odpowiedzi na te głosy, start nowego ligowego sezonu przyniósł nam Legię zupełnie odmienioną, demonstrującą futbol beztroski, stwarzającą po kilkanaście sytuacji w meczu. Naszym zdaniem to jednak również nie do końca pozytywne zjawisko, ponieważ skutkiem ubocznym luzu w grze Legii jest znaczna swoboda pozostawiana przeciwnikom, którzy często i łatwo zagrażają Dusanowi Kuciakowi. Takie nastawienie, po trzech wysokich wygranych, wreszcie zemściło się na nas w Chorzowie. Nie dość ofensywnie źle, za bardzo ofensywnie, też niedobrze. W międzyczasie rozegraliśmy jeszcze cztery mecze pucharowe i mimo że ta czteromeczowa kampania zakończyła się dla nas pełnym sukcesem, Legia na czele z jej trenerem była krytykowana za przynajmniej 75% z tych meczów, ba, przez niektórych za równe 100%. Aż chce się przytoczyć stare powiedzenie o psie, na którego, jeżeli chcemy go uderzyć, zawsze znajdzie się kij. Mimo wszystko, malkontenckie skłonności kibiców i dziennikarzy to wyjaśnienie ciut zbyt proste i oczywiste, by tłumaczyć nim brak bezwarunkowej akceptacji dla pracy sztabu kierowanego przez Jana Urbana. Ci, którym nie podoba się gra Legii, którzy kwestionują decyzje trenera, życzą przecież naszemu zespołowi jak najlepiej, z sukcesów się cieszą, porażkami martwią, nie atakują dla czystej, złośliwej przyjemności. Tak przynajmniej sądzę. Powiem więcej, sam uważam Jana Urbana za trenera do oceny, hm, trudnego, a jego styl prowadzenia drużyny za nie zawsze i nie do końca zrozumiały.

Najbardziej cenię trenerów o przejrzystej koncepcji prowadzenia drużyny, przewidywalnych, konsekwentnych, aż do granicy, w której konsekwencja staje się uporem. Trenerem modelowym, chyba najlepiej odpowiadającym moim wyobrażeniom, biorąc pod uwagę tych, o których mogę wypowiadać się względnie kompetentnie, jest Juergen Klopp, który od lat doskonali w Borussii ten sam sposób gry, a personalna hierarchia w jego drużynie jest zrozumiała nawet dla zupełnego laika. W przypadku Jana Urbana nie ma tak łatwo, istnieje przynajmniej kilka kwestii, których nie jestem w stanie sobie wytłumaczyć, to budzi mój wewnętrzny niepokój. Choćby sprawa gry dwoma napastnikami. Wariant z Dwaliszwilim i Saganowskim był wariantem zastępczym dla ustawienia z Danijelem Ljuboją, w wymiarze efektywności (którą, jak wiemy z konferencji po meczu z Molde, Jan Urban wielce sobie ceni), sprawdził się bardzo dobrze, nie zawodząc również w momencie, gdy Ljuboja został z wiadomych względów odsunięty od drużyny. Wydawało się, że to wariant ze wszech miar godzien kontynuacji, jednak żeby można było o takowej myśleć w dłuższej perspektywie, należało sprowadzić trzeciego napastnika o charakterystyce zbliżonej dla Lado i Sagana, umiejącego powalczyć o piłkę, wyjść z pola karnego, jego sprowadzenie powinno być wręcz priorytetem jeżeli ustawienie 4-4-2 miało być kontynuowane. Jan Urban o sprowadzenie napastnika się nie dopominał, grę z Saganowskim i Dwaliszwilim latem najpierw kontynuował, by wreszcie w najistotniejszym momencie, w meczu rewanżowym z Molde, od niej odstąpić. Jest w tym ukryty pewien poznawczy dysonans. Podobnie rzecz wygląda w przypadku Tomasz Jodłowca i Helio Pinto. Nie mogę zapomnieć meczu Deyna Cup z Partizanem Belgrad, który miał być zdaje się głównym sprawdzianem dla Legii szykującej się do sezonu. Rzecz jasna był to turniej towarzyski, jak w swoim stylu spuentował Bohdan Pękacki, "piłki nożnej na igielicie", jednak patrząc na Jodłowca na środku obrony i Helio Pinto obok Ivicy Vrdoljaka, myślałem 'dobrze jest'. Tymczasem Jodła stosunkowo szybko został przerzucony do pomocy, a Portugalczyk przepchnięty za napastnika. Pewna myśl, pewien personalny układ jeszcze nie zdążył rozwinąć się, 'zaskoczyć', a już został porzucony i zastąpiony przez inny. Z jednej strony można rzec, że Jan Urban nie pierwszy raz imponuje elastycznością, która pozwala mu błyskawicznie reagować na niedoskonałości widoczne w grze Legii, z drugiej strony można zastanowić się, czy nie za dużo w tym wszystkim 'rozpoznawania bojem', improwizacji i właściwie czemu służą w Legii przedsezonowe obozy przygotowawcze.    

Takich prywatnych przytyków i wątpliwości każdy z nas ma zapewne po przynajmniej kilka. Tylko czy takich samych wątpliwości nie mielibyśmy, gdyby wrócił do nas Maciej Skorża? Gdyby pojawił się Wiktor Hanczarenka albo Christoph Daum? Zależność między trenerem a drużyną jest pełna paradoksów. Jonathan Wilson w 'Odwróconej Piramidzie' podaje przykład wielkiego Ajaxu Amsterdam z lat siedemdziesiątych, Ajaxu zbudowanego przez Rinusa Michelsa, szkoleniowca wybitnego, który odmienił nie tylko Ajax, ale wręcz całą światową piłkę, a jednak sukcesy Ajaxu, 'złota era' tego klubu nadeszła wraz z pojawieniem się w Amsterdamie Stefana Kovacsa, którego największą zasługą było, jak utrzymuje wielu, pozwolenie zawodnikom grać tak, jak chcieli.

Jana Urbana w pełni akceptuję, mimo uwag, które do niego mam. Jako jedyny moment właściwy do rozliczenia trenera z efektów jego pracy uznaję ostatnią kolejkę sezonu ligowego 2013/14. Nie chciałbym, żebyśmy podążyli drogą Wisły, która z mistrzostwa Polski i fazy grupowej Ligi Europy przeszła płynnym ruchem do wyrzucenia Maaskanta, prób z Moskalem, Probierzem i Kulawikiem, co doprowadziło do trwającej już 1,5 roku sportowej zapaści klubu. Sytuację ma tam ratować teraz Franciszek Smuda... Ku przestrodze nam wszystkim.